İçgörüler
Adisyon Programı mı, QR Menü mü? Farkı ve Birlikte Kullanımı (2026)
Adisyon programı siparişi ve hesabı yönetir, QR menü misafire menüyü gösterir. İki sistemin farkı, birlikte kullanımı ve e-Adisyon kuralları bu rehberde.
Güncellendi: 18 Kasım 2026

Adisyon programı ile QR menü aynı işi yapmaz: adisyon programı masadaki siparişi, hesabı ve ödemeyi kaydeder; QR menü ise misafirin telefonunda menüyü, fiyatları ve ürün bilgisini gösterir. Masaya servis yapan çoğu restoran ve kafede ikisi birbirinin yerine değil, yan yana kullanılır. Hangisine önce yatırım yapacağınız; işletmenin büyüklüğüne, sipariş akışına ve yasal belge yükümlülüklerine bağlıdır.
Bu rehberde iki sistemin farkını tabloyla, birlikte nasıl çalıştıklarını örnek bir işletme senaryosuyla ve e-Adisyon tarafında bilinmesi gerekenleri mevzuat kaynaklarıyla anlatıyoruz.
Adisyon programı nedir, ne işe yarar?
Adisyon programı, garsonun aldığı siparişi masaya işleyen, mutfağa ve bara ileten, hesabı hesaplayan ve ödemeyi kapatan yazılımdır. Sektörde "adisyon sistemi", "restoran otomasyonu" ya da "POS yazılımı" adlarıyla da anılır. Kâğıt adisyonun dijital karşılığıdır; ancak bugün çoğu program stok, kasa raporu, personel ve masa yönetimini de kapsar.
Adisyonun kendisi ise bir belgedir. Masada servis yapan ve gerçek usulde vergilendirilen lokanta, kafe, pastane ve benzeri işletmelerin adisyon kullanma zorunluluğu, Vergi Usul Kanunu 185 sıra numaralı Genel Tebliği ile getirilmiştir (Resmî Gazete, 18.08.1988, sayı 19903). Belgede neler yazması gerektiğini adisyon nedir ve adisyonda neler yazar yazımızda ayrıntılı olarak ele aldık.
Bir adisyon programının temel işlevleri şunlardır:
Masa açma, sipariş girme, masa birleştirme ve taşıma
Siparişi mutfak ve bar yazıcısına ya da ekranına gönderme
Hesap bölme, indirim, ikram ve iptal kaydı
Nakit ve kartlı ödemeyi kapatma, gün sonu ve kasa raporu
Stok, reçete ve personel performansı takibi (pakete göre değişir)
QR menü nedir, adisyon programından farkı ne?
QR menü, masadaki karekodu okutan misafirin telefonunda açılan dijital menüdür. Ürünleri, fotoğrafları, fiyatları, içerik ve alerjen bilgisini gösterir; fiyat değiştiğinde yeniden baskı gerektirmez. Kurulumu, karekod kartlarının basımı ve menünün sisteme girilmesiyle sınırlıdır. Ayrıntılı tanım ve kurulum adımları için restoranlar için QR menü rehberine göz atabilirsiniz.
Temel fark, sistemin kime hizmet ettiğidir. Adisyon programını personel kullanır ve işletmenin içinde kalır; QR menüyü misafir kullanır ve işletmenin vitrini gibi çalışır. Biri "ne satıldı ve ne kadar tutuyor" sorusunu, diğeri "ne satılıyor ve ne kadar" sorusunu cevaplar. Menüyü kasa arkasındaki bir ekranda göstermek ise ayrı bir seçenektir; farkını dijital menü board ve QR menü yazımızda anlattık.
Adisyon programı ile QR menü arasındaki farklar nelerdir?
Özellik | Adisyon programı | QR menü |
|---|---|---|
Ana görevi | Sipariş, hesap ve ödeme kaydı | Menüyü, fiyatı ve ürün bilgisini gösterme |
Kim kullanır? | Garson, kasiyer, mutfak, yönetici | Misafir (telefonundan) |
Donanım | Tablet, el terminali veya bilgisayar; mutfak yazıcısı; ödeme cihazı | Basılı karekod; misafirin kendi telefonu |
Yasal belge | Adisyon / e-Adisyon düzenleme altyapısı sunar | Adisyon yerine geçmez |
Fiyat güncelleme | Kasada ve raporlarda geçerli fiyatı tutar | Misafirin gördüğü fiyatı anında değiştirir |
Satışa etkisi | Hızlı servis, hatasız hesap | Fotoğraf, açıklama ve önerilerle ürün tanıtımı |
Raporlama | Ciro, ürün bazlı satış, kasa, stok | Menü görüntülenme, en çok bakılan ürünler (sağlayıcıya göre) |
Kurulum süresi | Donanım ve eğitim nedeniyle daha uzun | Menü girişine bağlı, genellikle kısa |
QR menü adisyon programının yerini tutar mı?
Hayır. QR menü, siparişi ve ödemeyi kayıt altına alan bir belge düzenlemez; masada servis yapan bir işletmenin adisyon yükümlülüğü QR menü kullanınca ortadan kalkmaz. Bazı QR menü çözümleri masadan sipariş alma özelliği sunsa da bu sipariş yine bir adisyon veya kasa sistemine düşmelidir.
Tersi de geçerlidir: adisyon programı misafire menü göstermek için tasarlanmamıştır. Basılı menü kullanan bir işletmede fiyat değiştiğinde adisyon programı güncellenir ama masadaki menü eski kalır. Bu durum hem misafirle tartışmaya hem de fiyat etiketi kurallarıyla ilgili sorunlara yol açabilir. Menüdeki fiyatların nasıl gösterilmesi gerektiğini Fiyat Etiketi Yönetmeliği rehberinde anlattık.
Adisyon programı ve QR menü birlikte nasıl kullanılır?
En yaygın düzen şudur: misafir menüyü QR koddan inceler, siparişini garsona verir, garson siparişi adisyon programına girer, hesap adisyon programından kapatılır. İki sistem arasında doğrudan bağlantı olması şart değildir; önemli olan ürün adlarının ve fiyatların iki tarafta aynı tutulmasıdır.
Örnek işletme senaryosu: 18 masalı bir mahalle kafesi düşünelim. Kafe, sabah kahvaltısı ve öğleden sonra tatlı-kahve servisi yapıyor. Garsonlar siparişleri el terminalinden adisyon programına giriyor, siparişler bar ekranına düşüyor. Masalarda ise QR menü var: misafir kahvaltı tabağının içeriğini, glutensiz seçenekleri ve günün tatlısını fotoğraflarıyla görüyor. Kahve çekirdeği zamlandığında işletme sahibi önce adisyon programındaki fiyatı, ardından aynı gün QR menüdeki fiyatı güncelliyor; masadaki kartlar değişmiyor.
Bu düzeni sorunsuz yürütmek için:
Ürün adlarını iki sistemde birebir aynı yazın; misafir "Serpme Kahvaltı (2 kişilik)" görüyorsa adisyonda da aynı ad çıksın.
Fiyat değişikliklerini tek bir kontrol listesiyle aynı gün iki sisteme işleyin.
Tükenen ürünü QR menüde "tükendi" olarak işaretleyin; garsonun "o kalmadı" demesi gereken sipariş sayısı azalır.
Kampanya ve set menüleri iki sistemde aynı kodla tanımlayın.
Ayda bir, adisyon raporundaki en çok satan ürünlerle QR menüde en çok bakılan ürünleri karşılaştırın.
Foost gibi menüye odaklanan QR menü yazılımları POS veya adisyon programı gerektirmeden çalışır; mevcut PDF menü yüklenerek başlanabilir ve kullandığınız adisyon programını değiştirmeniz gerekmez. Menü tarafındaki seçenekleri dijital menü sistemi sayfasında görebilirsiniz.
e-Adisyon zorunlu mu, QR menü bu yükümlülüğü etkiler mi?
e-Adisyon, kâğıt adisyonun elektronik ortamda düzenlenen biçimidir. Dayanağı, 509 sıra numaralı VUK Genel Tebliği'nde değişiklik yapan 526 sıra numaralı Tebliğ'dir (Resmî Gazete, 09.02.2021, sayı 31390). Tebliğe göre Gelir İdaresi Başkanlığı, yıllık veya aylık satış hasılatını dikkate alarak belirlediği işletmelere en az üç ay geçiş süresi verip yazılı bildirim yaptığında ya da GİB'in e-Belge portalında duyuru yaptığında e-Adisyon zorunlu hâle gelir. Bildirim almayan işletmeler isterse gönüllü olarak geçebilir; bunun için e-Fatura ve e-Arşiv Fatura uygulamalarına dahil olmaları gerekir.
QR menü bu yükümlülüğü değiştirmez. e-Adisyon, adisyon programı veya e-Belge entegratörü üzerinden düzenlenir. Adisyon programı seçerken "e-Adisyon düzenleyebiliyor mu, hangi entegratörle çalışıyor?" sorusunu mutlaka sorun.
Adisyonda yer alan ek ücret kalemleri de 2026'da değişti. Kuver ve servis ücretine ilişkin kurallar, Fiyat Etiketi Yönetmeliği'nde 30 Ocak 2026'da yapılan değişiklikle yeniden belirlendi (Resmî Gazete, 30.01.2026, sayı 33153). Adisyon programınızda bu kalemler otomatik ekleniyorsa ayarlarını kontrol edin; ayrıntılar servis ücreti yasal mı yazımızda.
Hangi işletme için hangisi gerekli?
İşletme tipi | Adisyon programı | QR menü | Not |
|---|---|---|---|
Masaya servisli restoran | Gerekli | Önerilir | Sipariş yoğunluğu arttıkça adisyon programı kritik hâle gelir. |
Küçük kafe (10–20 masa) | Gerekli | Önerilir | QR menü, baskı maliyetini ve fiyat güncelleme yükünü azaltır. |
Self servis / tezgâhtan sipariş | Kasa sistemi yeterli olabilir | Menü panosu veya QR | Masada servis yoksa adisyon yükümlülüğü farklıdır; mali müşavirinize danışın. |
Otel restoranı ve oda servisi | Gerekli | Çok dilli QR menü önerilir | Yabancı misafir için dil seçeneği belirleyicidir. |
Çok şubeli zincir | Merkezi yönetimli program | Merkezden güncellenen QR menü | Şube bazlı fiyat farkları iki sistemde aynı tanımlanmalı. |
Yeni açılacak kafe | Açılıştan önce kurulmalı | Açılışla birlikte | QR menü birkaç günde, adisyon programı donanım ve eğitimle daha uzun sürede hazır olur. |
Turistik bölgede çalışan ya da yabancı misafiri çok olan işletmelerde QR menünün çok dilli olması, adisyon programından bağımsız büyük bir avantajdır. Bu konuda farklı yazılımları karşılaştırdığımız en iyi dijital menü ve QR menü uygulamaları listesine bakabilirsiniz.
Adisyon programı ve QR menü seçerken nelere bakılmalı?
Adisyon programında:
e-Adisyon, e-Fatura ve e-Arşiv uyumu
Kullandığınız ödeme cihazı ve yazarkasa POS ile entegrasyon
İnternet kesildiğinde çevrim dışı çalışma
Mutfak ekranı veya yazıcı desteği
Kurulum, eğitim ve teknik destek koşulları; donanımın satın mı kiralık mı olduğu
QR menüde:
Fiyat ve ürün güncellemesinin ne kadar hızlı yapıldığı
Uygulama indirmeden, hızlı açılması
Çok dil, alerjen ve içerik bilgisi gösterebilmesi
Menünün arama motorlarında ve yapay zekâ asistanlarında okunabilir olması
Kurulumu sizin mi, sağlayıcının mı yaptığı
Maliyet tarafında iki sistem farklı hesaplanır. Adisyon programlarında yazılım lisansının yanında tablet, yazıcı ve el terminali gibi donanım kalemleri bulunur; fiyatlar sağlayıcıya ve donanım sayısına göre değişir. QR menüde ise maliyetin büyük kısmı yıllık abonelik ve karekod baskısıdır. Güncel paket seçeneklerini paketler ve fiyatlandırma sayfasında karşılaştırabilirsiniz. Dijital menünün genel çerçevesi için dijital menü nedir yazısı iyi bir başlangıç noktasıdır.
Kısaca: önce hangisi?
Masada servis yapıyorsanız adisyon altyapısı bir tercih değil, belge düzeninin parçasıdır; önce o kurulur. QR menü ise misafir deneyimini ve fiyat yönetimini kolaylaştıran ikinci katmandır ve günler içinde devreye alınabilir. İkisini rakip değil, aynı servisin iki ucu olarak düşünmek en sağlıklı yaklaşımdır: biri arka tarafı, diğeri misafirin gördüğü tarafı düzenler.
SSS
- Adisyon programı olmadan QR menü kullanılabilir mi?
- Evet. QR menü, adisyon programından bağımsız çalışır ve tek başına kurulabilir. Ancak masada servis yapan ve gerçek usulde vergilendirilen bir işletmenin adisyon düzenleme yükümlülüğü devam eder; bu belge kâğıt adisyonla ya da bir adisyon programıyla düzenlenir.
- QR menüden sipariş alınırsa yine adisyon gerekir mi?
- Evet. Siparişin misafirin telefonundan ya da garsondan gelmesi belge yükümlülüğünü değiştirmez. QR menüden gelen siparişin de adisyon veya e-Adisyon olarak kayda geçmesi gerekir.
- e-Adisyon kimler için zorunlu?
- e-Adisyon, Gelir İdaresi Başkanlığı'nın satış hasılatına göre belirleyip en az üç ay süre vererek yazılı bildirim yaptığı ya da e-Belge portalında duyurduğu işletmeler için zorunludur. Dayanağı 9 Şubat 2021 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan 526 sıra numaralı VUK Genel Tebliği'dir. Bildirim almayan işletmeler gönüllü olarak geçebilir.
- Adisyon programı ile POS sistemi aynı şey mi?
- Günlük kullanımda çoğu zaman aynı anlamda kullanılır. Adisyon programı sipariş ve masa yönetimine odaklanır; POS ise satış noktasındaki kasa, ödeme ve raporlama tarafını kapsayan daha geniş bir terimdir. Birçok restoran yazılımı ikisini tek pakette sunar.
- QR menüdeki fiyat ile adisyondaki fiyat farklı olursa ne olur?
- Misafir menüde gördüğü fiyattan fazlasını ödemek istemez ve işletme fiyat etiketi kurallarıyla ilgili sorun yaşayabilir. Bu yüzden fiyat değişikliklerini aynı gün iki sisteme birlikte işlemek ve ürün adlarını iki tarafta aynı tutmak gerekir.
- Küçük bir kafe için önce hangisi alınmalı?
- Masaya servis yapan bir kafe için önce adisyon altyapısı kurulmalıdır, çünkü belge düzeninin parçasıdır. QR menü ise birkaç gün içinde eklenebilir ve basılı menü maliyetini, fiyat güncelleme yükünü azaltır.